Kort antwoord: Dakankerpunten en dakhaken zorgen dat je veilig op een dak kunt werken zonder valgevaar. Ze zijn nodig zodra er periodiek onderhoud op het dak plaatsvindt en er valgevaar bestaat. De werkgever of gebouweigenaar is verantwoordelijk voor veilige voorzieningen.
Werken op een dak brengt valgevaar met zich mee, en dat is een van de grootste risico’s in de bouw. Dakankerpunten en dakhaken zijn voorzieningen die ervoor zorgen dat iemand veilig op hoogte kan werken. Maar wanneer zijn ze nu echt nodig en wie is er verantwoordelijk voor? Dit artikel legt het uit.
Wat zijn dakankerpunten en dakhaken?
Een dakankerpunt is een vast bevestigingspunt op het dak waaraan je een harnas met vallijn kunt koppelen. Valt iemand, dan wordt de val opgevangen. Dakhaken zijn haken, vaak bij hellende pannendaken, waaraan een ladder of dakdekkersstoel kan worden bevestigd zodat iemand veilig langs het dakvlak kan werken.
Beide systemen hebben hetzelfde doel: voorkomen dat iemand van het dak valt tijdens onderhoud of reparatie. Het verschil zit in de toepassing en het type dak.
Wanneer zijn ze nodig?
De hoofdregel is simpel: zodra er valgevaar is en er periodiek op het dak gewerkt moet worden, zijn veilige voorzieningen verplicht. Denk aan situaties zoals:
- Onderhoud aan schoorstenen, dakramen of installaties op het dak.
- Het schoonmaken van goten en afvoeren.
- Reparaties aan de dakbedekking of het pannendak.
- Werkzaamheden aan zonnepanelen of ventilatie.
Valgevaar geldt in de praktijk al vanaf een hoogte van ongeveer 2,5 meter. Bij nieuwbouw en renovatie wordt daarom vaak al in de ontwerpfase nagedacht over permanente veiligheidsvoorzieningen op het dak.
Wie is verantwoordelijk?
De werkgever is verantwoordelijk voor de veiligheid van medewerkers die op het dak werken. Voor gebouwen geldt daarnaast dat de eigenaar moet zorgen dat onderhoud veilig kan plaatsvinden. In de praktijk betekent dit dat er vaste voorzieningen aanwezig moeten zijn, of dat er tijdelijke maatregelen zoals steigers worden getroffen.
Ook als particulier is het verstandig hierover na te denken. Laat je regelmatig werk aan je dak uitvoeren, dan maakt een goed doordacht ankerpuntsysteem het werk veiliger en vaak ook efficienter.
Soorten valbeveiliging op het dak
Vaste ankerpunten
Dit zijn losse punten die op strategische plekken op het dak worden gemonteerd. Ze zijn geschikt voor plekken waar af en toe iemand moet werken. De bevestiging moet altijd waterdicht en constructief correct gebeuren, want een verkeerd geplaatst ankerpunt is zowel een veiligheids- als een lekkagerisico.
Kabel- en railsystemen
Bij grotere daken of daken waar veel gelopen wordt, is een doorlopend kabel- of railsysteem praktisch. Je haakt je vallijn eraan vast en kunt meebewegen over het dak zonder telkens los te koppelen.
Dakhaken bij pannendaken
Voor hellende pannendaken zijn dakhaken de klassieke oplossing. Ze worden onder de pannen bevestigd aan de dakconstructie en bieden een stevig punt voor een ladder of dakdekkersstoel.
Veelgestelde vragen
Vanaf welke hoogte is valbeveiliging op een dak verplicht?
Valgevaar geldt in de praktijk al vanaf ongeveer 2,5 meter hoogte. Zodra er op die hoogte periodiek gewerkt wordt en er risico is om te vallen, zijn veilige voorzieningen zoals ankerpunten of steigers verplicht. De werkgever is verantwoordelijk voor die veiligheid.
Kan een ankerpunt lekkage veroorzaken?
Alleen als het verkeerd wordt gemonteerd. Een ankerpunt wordt aan de dakconstructie bevestigd en gaat dus door de dakbedekking heen. Een vakman werkt de bevestiging waterdicht in, zodat er geen lekkage ontstaat. Laat plaatsing daarom altijd door een specialist doen.
Hoe vaak moeten dakankerpunten gekeurd worden?
Ankerpunten en valbeveiligingssystemen moeten periodiek gekeurd worden om zeker te zijn dat ze een val nog veilig opvangen. Meestal gebeurt dit jaarlijks. Bewaar de keuringsdocumenten, zodat je kunt aantonen dat het systeem in orde is.
Veilig werken op jouw dak?
Wil je dat onderhoud aan je dak veilig kan plaatsvinden, of laat je een dakinspectie doen door een gecertificeerd bedrijf? WijDekkenDaken is VCA gecertificeerd en werkt volgens de veiligheidsnormen in de provincie Utrecht en Noord-Brabant. Je krijgt een gratis inspectie, een transparante prijs en 10 jaar garantie op ons werk. Neem gerust vrijblijvend contact op.
Waar plaats je een dakankerpunt op het dak?
De positie van een dakankerpunt is minstens zo belangrijk als het type. Een ankerpunt moet altijd op een constructief sterk punt zitten, meestal direct op of nabij een spant, gording of ander dragend onderdeel van de dakconstructie. Wordt het punt alleen in de dakbedekking of een dun dakbeschot bevestigd, dan houdt het bij een val niet, hoe stevig het ankerpunt zelf ook is. Als dakdekker kijken we daarom altijd eerst naar de onderliggende constructie voordat we een boring zetten.
Daarnaast speelt de looproute een rol: ankerpunten worden zo geplaatst dat je met de veiligheidslijn overal kunt komen waar onderhoud nodig is, zonder dat de lijn over scherpe randen, kilgoten of installaties schuurt. Bij meerdere ankerpunten of een railsysteem wordt de dakvlakverdeling vooraf uitgetekend, zodat er geen dode hoeken overblijven.
Afdichting en waterdichtheid rond een dakankerpunt
Elke doorvoer door dakbedekking is een potentiële zwakke plek. Een dakankerpunt op een plat dak wordt daarom standaard voorzien van een speciale manchet of opstand die is afgestemd op het type dakbedekking, zoals EPDM, bitumen of PVC. Op een pannendak wordt de dakhaak juist onder de pannen doorgevoerd en met loodslabben of een pasvormige flashing ingewerkt, zodat er geen water langs de bevestiging naar binnen kan. Laat een ankerpunt daarom altijd door een dakdekker plaatsen die ook de dakbedekking zelf beheerst, niet alleen door een partij die enkel de valbeveiliging levert.
Veelgemaakte fouten bij dakhaken en ankerpunten
In de praktijk zien we een paar terugkerende fouten die de veiligheid en levensduur van het dak schaden:
- Een ankerpunt bevestigen in de dakbedekking of een dun onderdak, zonder aansluiting op de draagconstructie.
- Een verkeerd type ankerpunt kiezen voor het dakvlak, bijvoorbeeld een vast punt terwijl een railsysteem beter past bij een groot dakoppervlak.
- Onvoldoende of ondeskundige afdichting rond de doorvoer, met lekkage als gevolg.
- Geen periodieke keuring laten uitvoeren, waardoor slijtage of corrosie te laat wordt opgemerkt.
- Ankerpunten laten plaatsen zonder rekening te houden met de looproutes op het dak.
Dakankerpunt laten plaatsen: waar let je op bij de offerte?
Vraag bij een offerte voor dakankerpunten of dakhaken altijd naar de volgende punten:
- Op welke manier het ankerpunt op de draagconstructie wordt bevestigd, en of dit vooraf wordt gecontroleerd.
- Welke afdichtingsmethode wordt toegepast, afgestemd op jouw type dakbedekking.
- Of het gebruikte systeem is gecertificeerd volgens de geldende norm voor valbeveiliging.
- Of er een keuringscertificaat en installatiebewijs wordt afgegeven na plaatsing.
- Of garantie wordt gegeven op zowel de bevestiging als de waterdichtheid rond het ankerpunt.
Twijfel je over het aantal of type ankerpunten dat je dak nodig heeft? Vraag een vrijblijvende offerte aan, dan komen we het dakvlak beoordelen en adviseren we een passende oplossing.
