Kort antwoord: Bij zonnepanelen op een pannendak worden montagehaken onder de dakpannen aan de panlatten of gordingen bevestigd, waarop een aluminium rail komt. Belangrijk zijn een goede dakstaat, voldoende draagkracht, correcte pandoorvoer en behoud van de waterdichtheid. Laat het dak vooraf inspecteren zodat je niet over tien jaar de panelen weer moet demonteren.
Zonnepanelen op een pannendak zijn veruit de meest voorkomende situatie in Nederland. Toch gaat het regelmatig mis, niet met de panelen zelf maar met het dak eronder. Een verkeerd geplaatste haak of een beschadigde pan kan jaren later voor lekkage zorgen. In dit artikel lees je waar je op moet letten voordat je zonnepanelen op je pannendak laat leggen, zodat je opbrengst haalt zonder je dak te beschadigen.
Hoe worden zonnepanelen op een pannendak bevestigd?
Bij een pannendak wordt niet in de pannen zelf geboord. In plaats daarvan tilt de installateur pannen op en bevestigt hij metalen dakhaken aan de panlatten of, beter nog, aan de gordingen (de dragende balken). Op die haken komt een aluminium montageframe, en daarop worden de panelen vastgeklemd. De opgetilde pan wordt teruggelegd, soms met een kleine inkeping zodat de haak er netjes onderdoor loopt.
De kwaliteit van deze bevestiging bepaalt alles. Een haak die alleen aan een dunne panlat hangt in plaats van aan de gording, houdt bij storm veel minder goed. Vraag daarom altijd hoe de haken worden verankerd.
Is je dak geschikt en sterk genoeg?
Voordat er ook maar een paneel op gaat, is de staat van het dak doorslaggevend. Panelen gaan zeker 25 jaar mee, dus je dak moet minstens zo lang mee kunnen zonder onderhoud. Controleer of laat controleren:
- De ouderdom en conditie van de dakpannen en het onderliggende dakbeschot.
- De staat van de panlatten en tengels: verrot hout houdt geen haken vast.
- De draagkracht van de constructie, want panelen plus frame wegen al gauw 15 tot 20 kilo per vierkante meter.
- Eventueel aanwezig dakvocht of beginnende lekkage.
Is je dak toe aan vervanging, combineer dat dan met de plaatsing. Panelen op een oud dak leggen en over vijf jaar alles weer demonteren voor een dakrenovatie is dubbel werk en dubbele kosten.
Waterdichtheid en de doorvoer
Het grootste risico bij zonnepanelen op een pannendak is een lek rond de kabeldoorvoer. De kabels van de panelen moeten ergens het dak in, meestal via een speciale doorvoerpan of een dakdoorvoer met manchet. Wordt dat slordig gedaan, bijvoorbeeld met een gat en wat kit, dan is lekkage een kwestie van tijd.
Ook beschadigde pannen zijn een bekend probleem. Bij het optillen en terugleggen kan een pan barsten. Een goede installateur controleert na afloop elke aangeraakte pan en vervangt beschadigde exemplaren direct.
Oriëntatie, hellingshoek en schaduw
Voor maximale opbrengst is een dak op het zuiden ideaal, maar oost of west werkt in de praktijk prima en spreidt de opbrengst mooier over de dag. De hellingshoek van een gemiddeld pannendak (rond 30 tot 45 graden) is gunstig voor Nederland.
Let goed op schaduw van een schoorsteen, dakkapel, boom of naastgelegen pand. Zelfs gedeeltelijke schaduw op een paneel kan de opbrengst van een hele reeks flink verlagen. Panelen met optimizers of micro-omvormers verzachten dat effect.
Veelgestelde vragen
Beschadigen zonnepanelen mijn dakpannen?
Bij een zorgvuldige plaatsing niet. De haken lopen onder de pannen door en er wordt niet in de pannen geboord. Wel kan een pan bij het optillen barsten, daarom hoort de installateur beschadigde pannen te vervangen. Vraag vooraf om deze afspraak.
Kan ik zonnepanelen op een oud pannendak leggen?
Technisch kan het vaak wel, maar verstandig is het niet als het dak binnen tien jaar aan renovatie toe is. Zonnepanelen gaan 25 jaar mee. Moet je dak eerder vervangen, dan moeten de panelen er tijdelijk af en weer op, wat extra kosten geeft. Laat de dakstaat eerst beoordelen.
Heb ik een vergunning nodig voor zonnepanelen?
Voor de meeste schuine daken is geen vergunning nodig, mits de panelen in hetzelfde vlak als het dak liggen en niet uitsteken. Bij een monument of beschermd stadsgezicht gelden vaak wel eisen. Check dit altijd bij je gemeente voordat je begint.
Hoeveel wegen zonnepanelen op mijn dak?
Inclusief het montageframe komt het gewicht gemiddeld op ongeveer 15 tot 20 kilo per vierkante meter. Een gezonde dakconstructie kan dat prima dragen, maar bij twijfel over de leeftijd of staat van de constructie is een controle vooraf verstandig.
Twijfel je of je pannendak geschikt en sterk genoeg is voor zonnepanelen? WijDekkenDaken voert een gratis dakinspectie uit in de provincie Utrecht en Noord-Brabant en geeft je een eerlijk, transparant advies. Zo weet je zeker dat je panelen op een gezond dak liggen. Vraag vrijblijvend een inspectie of offerte aan, met 10 jaar garantie op ons werk.
Veelgemaakte fouten bij zonnepanelen op een pannendak
Als dakdekkers zien we regelmatig dezelfde problemen terugkomen bij pannendaken met zonnepanelen. De meeste zijn te voorkomen met de juiste voorbereiding en vakmanschap.
- Haken die niet op de gording zitten. Een montagehaak die alleen in een panlat of tengel is verankerd, geeft bij storm te weinig houvast en kan losschieten.
- Geen doorvoerpan gebruiken. Kabels die via een gekantelde of ingekorte dakpan naar binnen gaan, zijn een veelvoorkomende lekkagebron.
- Panelen te dicht op elkaar of tegen de nok/goot plaatsen. Dit belemmert onderhoud, ventilatie onder de panelen en soms de doorstroming van regenwater over de pannen.
- Oude of poreuze pannen hergebruiken bij het terugleggen. Pannen die al haarscheurtjes hebben, breken bij het optillen of gaan later lekken.
- Geen rekening houden met het bestaande dakonderhoud. Als er onder de panelen straks een dakpan moet worden vervangen, is dat aanzienlijk lastiger toegankelijk.
Onderhoud en levensduur na installatie
Zonnepanelen zelf vragen weinig onderhoud, maar het dak eronder wel. Neem het pannendak jaarlijks mee in je reguliere dakinspectie, ook als je nooit klachten hebt. Let daarbij op:
- Losliggende of verschoven pannen rond de montageframes, vooral na storm of hagel
- Mos- of algengroei op en rond de panelen, wat vocht kan vasthouden onder de pannen
- Bladafval en vuil dat zich onder de panelen ophoopt en de ventilatie belemmert
- De staat van de kabeldoorvoer en het loodwerk of de manchet daaromheen
Omdat de panelen zelf makkelijk 25 tot 30 jaar meegaan, is het slim om het onderliggende dak op diezelfde levensduur te beoordelen. Een dak dat over een aantal jaar toch vervangen moet worden, betekent dat de panelen dan gedemonteerd en teruggeplaatst moeten worden. Dat is een kostenpost die je met een tijdige dakinspectie vooraf kunt voorkomen.
Waar let je op bij de keuze voor een installateur of offerte?
Een zonnepanelenoffertetraject gaat vaak vooral over de panelen en omvormers, maar de dakkundige kant is minstens zo belangrijk. Vraag daarom altijd:
- Wie de dakconditie beoordeelt voordat er wordt gemonteerd, en of dat een dakdekker of alleen de zonnepaneleninstallateur is
- Hoe de kabeldoorvoer wordt uitgevoerd en welk materiaal daarvoor gebruikt wordt
- Of beschadigde of oude pannen standaard worden vervangen, en tegen welke voorwaarden
- Welke garantie er geldt op het dakwerk rondom de montage, los van de garantie op de panelen zelf
- Of er na plaatsing een controlemoment is waarop de pannen en doorvoeren nogmaals gecontroleerd worden
Laat bij twijfel over de dakconditie eerst een dakdekker meekijken, zeker bij een dak dat ouder is dan vijftien à twintig jaar. Zo voorkom je dat de installateur van de zonnepanelen een probleem tegenkomt dat niet in zijn expertise ligt.
Wanneer schakel je een dakdekker in plaats van alleen een zonnepaneleninstallateur?
Niet elk bedrijf dat zonnepanelen plaatst, heeft evenveel verstand van de onderliggende dakconstructie. Schakel specifiek een dakdekker in, of vraag om samenwerking tussen beide partijen, wanneer:
- Het dak zichtbare schade, verzakking of vochtplekken vertoont
- Je twijfelt aan de staat van het dakbeschot of de panlatten
- Er tegelijk ander dakonderhoud of een dakreparatie nodig is
- Het dak ouder is dan de verwachte levensduur van het paneelsysteem
Op die manier combineer je de montage met eventueel noodzakelijk herstel, in plaats van dat je later alsnog een dakdekker moet inschakelen voor problemen die bij de installatie over het hoofd zijn gezien.
